Bugün 2 Agustos 2006
Yaşamımdaki en acı veren, en yogun duyguları paylaştığım, aklımın en karışık olduğu gün. Akıl babamı yitirdim. Bu öksüzlük diğer öksüzlüklere benzemiyor.
Onunla 19 yaşımda tanıştım. Gencecik bir yaşamın, kendini bulma çabasıyla geçen en fırtınalı, en bıçkın düşüncelerin savaştığı, soruların giderek anlamlarını kaybettiği bir dönemde.
Üniversitenin ilk yılı, ilk ders ve o inanılmaz insan, her şeyi yeniden başlattı beynimde. Aklımı, hafızamı yeniden formatladım, yeniden basladım yaşama. Bana aklı öğretti, tarihi anlattı, büyük insanların, büyük beyinlerin sıralamasını yaptı.
Ama en önemlisi, düşüncenin ne olduğunu, düşüncelerin ne anlama geldiğini gösterdi. Maddi değerlerin birer sembol olduğunu, arkalarında yatan düşünce ve kavramların en degerli varlıklar olduğunu öğretti.
İşletmecilik gibi, sadece elle tutulan varlıkları incelediğini sandığım bilimin öyle olmadığını, o maddi duran varlıkları yaratan, ortaya koyan akılların, yaratıcılığın ve değerlerin esas unsurlar olduğunu anlattı. Hakların, görevlerle dengelendiğini, Adalet ve öğrenmenin en büyük değerler olduğuna işaret etti.
Aklımın pusulası, yaşamımın kılavuzu oldu.
Ne muhteşemdi, ne güzeldi, ne akıl doluydu !
Yeni bir evrene geçtim. Her şey aydınlıktı, sorular daha anlamlıydı, cevaplar çok daha tutarlıydı.
Yöneten akıl, bu aklın prensipleri ve kuralları.
1 sömestirde o kadar çok şey öğretti ki, muhasebenin ne zaman ve ne için çıktığını, organizasyon teorisini, operations research ü, Business policy i her şeyi öyle güzel özetledi, önümüze o kadar net, tam bir resim koydu ki. Artık işimizin ne olacağını, ne olması gerektiğini biliyorduk.
Bu hikayenin sadece bana ait olmadığını, sadece bizim sınıfa da ait olmadığını, yıllar sonra her eski mezunla konuştuğumda teyid edince, hiç şaşırmadım.
Her öğrencisi tek bir konuda hem fikirdi.
O bambaşkaydı,
Ders alırken onu anlayamadığını söyleyen ve eleştirenler, iş yaşamlarında karşılaştıkları sorunları görünce hep onun anlattıklarını hatırladılar. O her zaman haklıydı !
Okul bitti, ama onunla ilişkimiz bitmedi. Bitemezdi ki, nasıl bitsin ? Sorular çok fazlaydı, aklımız ve bilgimizse hep yetersiz. Ne zaman çıkmaza girsem, ne zaman kaybolsam, adresim belliydi. Muhan Hocam ! Akıl pusulam !
Kafamdaki en çapraşık en güncel sorunları paylaştığımda, dağarcığından çıkardığı pırlantalarla yetinmez, ertesi gün dipsiz kitaplığından bir kaç kitapla gelirdi. Öyle kavramlar kullanırdı ki, sorunun o boyutunda o kavramların varlığından bile hiç haberim olmadığını görürdüm.
Muhan Soysal bir işletmecilik dehasıdır !
O bir guru, büyük usta ve akıl hocasıdır!
Bitmeyen bir merak ve enerji, onu hep, en üstün beyinlerin kıvrımlarını keşfetmeye taşıdı. Evindeki kitapların bir listesini çıkarıyorum. Listeye baktığınızda ne demek istediğimi daha iyi anlayacaksınız.
Ama maalesef bu ülke onu yeterince keşfedemedi.
O, bizim çoğunluk yöneticilerimizin, politikacılarımızın, teknokratlarımızın algı sınırlarının dışında kaldı hep. Bu ülke bu cevheri yeterince keşfedemedi. Onun orada durduğunu hepimiz bildik ama çok azımız kullandık.
Tüm öğrencileri onun ne kadar farklı olduğunu konuştular, ama bu ülkeyi farklı konuma taşımak için onu yeterince kullanamadılar.
Hep sevgili Atatürk’ün kendi zamanında yaşamasına rağmen, Frederich Taylor’u keşfedememiş olmasına üzüldü durdu. Bilimsel işletmeciliğin, bu ulusun en eksik yanı olduğunu tekrarladı durdu. Matsushitanın 300 yıllık büyüme planları yapmasını kıskandı, Amerikalıların yer silmek için hazırladığı 100 lerce sayfalık manuelleri anlattı hep.
Türkiye’de bağımsız bir işletmecilik okulu olmamasını, hatta en önemli işletmecilik bölümü ODTÜ işletmenin, bir fakulte bile olamadığını, basit bir bölüm olarak kaldığını söyleyip, hayıflanırdı.
Friedman’ın The world is flat kitabını istedi 3 gün önce, belli ki kafasında sorular vardı, tekrar okumak istiyordu, cevaplar arıyordu.
Bu yıl Subat ayında İstanbulda konustuğumuzda, Amerikalıların, dünyadaki kayıt dışı ekonomi ve kara para üzerine yoğunlaştıklarını anlattı. Bu konuda 2005-2006 baskılı 4 kitap okuyordu, “bu yıl konu bu olacak” dedi. 11 Eylül’ü, Afganistan’ı anlattı. O hep en öndeydi. Dünyanın nabzını hepimizden önce tutardı.
Onun vizyonu vizyon ötesiydi!
O hep farklı kaldı. Hep üretti ama hiç yazmadı.
Kimse neden yazmadığını soramadı ?
Onun düşünce ışıltıları, yazıya dökülemeyecek kadar parlaktı,
ifade edilemeyecek kadar basitti,
algılanamayacak kadar farklıydı.
Anlamakta zorlandık. Ama parıltısını hep gördük. Ne kadar doğru olduğunu hep bildik.
O çok ama çok farklıydı !
O çok cesurdu ! Bir gün Genel Kurmay’da sevgili Işın Çelebi ile “Eğitimin Sorunları ve Geleceği ile Teknolojinin Eğitimdeki Önemi” üzerine bir briefing vermeye gittik. Genel Kurmay büyük salonunda en az yarısı general ve Amiral 100 ün üzerinde üst düzey subay vardı. Kürsüye çıktı ve herkesin gözlerinin içine baka baka “Siz bu işten anlamıyorsunuz !” dedi. Salona bombayı bırakmıştı.
Sevgili Muhan Soysal dostları,
Şimdi görev zamanı, onun ruhunun rahat ve huzurlu olmasını istiyorsak, kendimizi ona karşı biraz borçlu görüyorsak, yaşarken yapamadıklarımızı, bundan sonra yapmalıyız.
Bir sivil toplum insiyatifi olarak çalışacak Muhan Soysal İşletmecilik Vakfını kurup, hocamızın hayallerini, elimizden geldiğince hayata geçirmeye çalışacağız. Çalışmalarla ilgili olarak
www.muhansoysal.org adresinden güncel duyurulara ulaşabilecek ve katılabileceksiniz.
Canım hocam nur içinde yat, ışığın hep var olacak !!
